Het prachtige muzikale leven van John Martyn (2)
Door op 22 oktober 2013

Artiest: John Martyn
Album_title: The Island Years
Genre: Roots
Label: Island

Met het uitkomen van de overweldigende boxset The Island Years pakken we de grote kans om optimale aandacht te geven aan de legendarische singer-songwriter extra ordinaire John Martyn.

Dat John Martyn een van de grootste Britse singer songwriters van de vorige eeuw was is aan Nederland voor een groot gedeelte voorbij gegaan. In Groot Brittannië wordt de man echter op handen gedragen en gezien als een ware muzikale legende. Een mooie tweede kans om het werk van John Martyn te leren kennen, kregen we enkele jaren terug met de heruitgaven van zijn eerste 7 albums, waaronder de 2 met zijn toenmalige vrouw Beverly, die toen in fraaie geremasterde versies uitgebracht werden. Met de zeer uitvoerige boxset The Island Years krijgen we nu een geweldige derde kans.

Lees eerst deel 1 van Het prachtige muzikale leven van John Martyn…

Met Inside Out continueert Martyn zijn status en zijn songs klinken door het intensieve gebruik van de Echoplex nog dieper en bluesier. Waarbij hij ook zijn stem steeds meer in de muziek laat versmelten. Het album kan als een van zijn meest experimentele albums de boeken in. Met Sunday’s Child keert hij terug naar een meer toegankelijke vorm en maakt hij gelijk zijn 2de meesterwerk. In een prachtige mix van akoestische en elektrische songs laat een gedreven vakman horen waartoe hij in staat is. Songs als You Can Discover, My Baby Girl, het eclectische Root Love en het zeer fraaie Lay It Down behoren tot zijn allermooiste werk.

Dat zijn concerten van dezelfde eenzame klasse zijn bewijst vervolgens Live In Leeds, een album dat niet via Island uitkomt omdat ze er geen heil in zien, maar via een eigen label. De eerste 10.000 stuks worden genummerd uitgebracht en blijken een groot succes. Het album laat de grandioze samenwerking horen tussen Martyn en bassist Thompson en vooral het lange Inside Out (die in zijn geheel 18:57 telt) maakt diepe indruk.

Rond dezelfde periode geeft hij in interviews aan gedeprimeerd te zijn en verslaafd aan alcohol. Zijn carrière schaadt het nog net niet maar alcoholisme zal gedurende de jaren 80 en 90 wel degelijk zijn tol gaan eisen. Het overzichtsalbum Best Of John Martyn sluit zijn markante eerste jaren af. Waarna Martyn geweldig terugkomt met het voortreffelijke One World het album dat op basis van de song Small Hours wel gezien wordt als de markante voorloper van de triphop. Veel van de songs werden in de buitenlucht opgenomen met geluiden uit de natuur als stromend water uit een meer wat dichtbij lag. Ook het daarop volgende meesterlijke album Grace And Danger wordt gezien als een meesterwerk. De medewerking met toenmalig Genesis drummer/zanger Phil Collins en de emotionele teksten die verhalen over de scheiding van Beverly maken diepe indruk. Collins zal vervolgens ook het daarop volgende album Glorious Fool produceren.

Na dit album verlaat Martyn Island records om daar vervolgens via een grote omweg voor 2 albums weer terug te komen. Met Sapphire (1984) horen we een herboren Martyn die met de halverwege jaren 80 fameuze Bahamas, Nassau sound (bekend geworden via Marianne Faithful en Grace Jones) zichzelf opnieuw uitvind. Met gitarist Barry Reynolds en bassist Alan Thomson als sidekicks en prachtsongs als Acid Rain en het titelnummer als grote trekkers is Martyn helemaal terug. (De prachtige hoesfoto is van Anton Corbijn). Ook het daarop volgende Piece By Piece is een prima album. Net als Sapphire vrij ver van de folk vandaan en meer rock/pop georiënteerd en met geweldige songs als Lonely Love en het robuuste John Wayne als hoogtepunten. Vooral laatstgenoemde song is live al snel een hoogtepunt zoals het op Piece By Piece volgende live album Foundations goed laat horen. Een elektrische John Martyn nog steeds in topvorm. Met dit live album en het door Island afkeuren van zijn nieuwe album The Apprentice verlaat Martyn uiteindelijk zijn vertrouwde platenlabel toch raar via de achterdeur.

John MartynMartyn blijft over de jaren een flinke schare fans trekken met afwisselend goede en mindere albums. Zijn live optredens blijven echter immer boeiend en de opnames daarvan behoren tot zijn allerbeste. Aanraders zijn daarbij Philentrophy (1983), 95 Live (95), Live At The Town And Country Club’(86) en Live At Leeds/Kendal (86). Met het album On The Cobbles uit 2004, een zeer consistent en merendeels akoestisch album, verbaast hij in de nieuwe eeuw iedereen. Rond dezelfde periode hoort Martyn echter het ernstige nieuws dat door een ziekte zijn rechterbeen vanaf zijn knie zal moeten worden afgezet. De depressie die daarop volgt brengt zijn alcoholisme in volle glorie terug en doet hem uitgroeien tot dik 135 kilo. Zittend op een kruk weet hij tijdens de vele optredens die hij dan nog geeft met zijn markante gitaarspel en zang het publiek nog steeds optimaal te ontroeren.

In 2006 trad Martyn op in de Londense Barbicon en speelde daar het complete Solid Air album in de serie Don’t Look Back. Het optreden was een geweldig succes en bracht Martyn weer volop in de schijnwerpers. Al helemaal toen hij in 2008 door de BBC groots werd gehuldigd op basis van alles wat hij voor de Britse muziek heeft betekend. Het bracht hem ertoe om Grace And Danger, een van die andere Martyn meesterwerken en Martyn’s eigen favoriet, als uitgangspunt te nemen voor een uitgebreide tournee. Het bleken zijn laatste optredens te zijn. Toen hij na de tour uitgeput naar zijn (toenmalige) thuisbasis in Ierland ging werd een longontsteking geconstateerd. Hij ging nog wel met vast kracht/goede vriend Gary Pollitt aan de slag met het opnemen van een nieuwe album, maar de longontsteking bleek uiteindelijk toch de voorbode van de verslechtering van zijn gezondheid. John Martyn overleed, toch nog onverwacht snel, op 29 januari 2009. Het album waar hij aan bezig was werd door Pollitt afgemaakt, Heaven And Earth gedoopt en betrof een zeer persoonlijke collectie songs die een duidelijke reflectie lieten horen naar de laatste periode van zijn leven.

Met de dood van John Martyn verloor de wereld een van de allergrootste muzikanten. Niet alleen als geweldig songschrijver, die zijn persoonlijke gevoelens briljant onder woorden kon brengen en fantastisch in muziek, maar ook als een van de meest markante stemmen en geniale gitaristen zal Martyn in de herinnering voorleven.

Volledige discografie:

  • John Martyn – London Conversation (1968)
  • John Martyn – The Tumbler (1969)
  • John & Beverly Martyn – Stormbringer (1970)
  • John & Beverly Martyn – The Road To Ruin (1970)
  • John Martyn – Bless The Weather (1971)
  • John Martyn – Solid Air (1973)
  • John Martyn – Inside Out (1973)
  • John Martyn – Sunday’s Child (1975)
  • John Martyn – One World (1977)
  • John Martyn – Grace And Danger (1980)
  • John Martyn – Glorious Fool ( 1981)
  • John Martyn – Well Kept Secret (1982)
  • John Martyn – Sapphire (1984)
  • John Martyn – Piece By Piece (1986)
  • John Martyn – The Apprentice (1990)
  • John Martyn – Cooltide (1991)
  • John Martyn – And (1996)
  • John Martyn – The Church With One Bell (covers album)(1998)
  • John Martyn – Glasgow Walker (2000)
  • John Martyn – On The Cobbles (2004)
  • John Martyn – Heaven And Earth (2011)

Live albums en verzamelaars:

  • John Martyn – Live At Leeds (1975)
  • John Martyn – So far So Good (1977)
  • John Martyn – The Electric John Martyn (1982)
  • John Martyn – Philentrophy (1983)
  • John Martyn – Foundations (1987)
  • John Martyn – BBC Radio 1 Live in Concert (1992)
  • John Martyn – Couldn’t Love You More (1992)
  • John Martyn – No Little Boy (1993)
  • John Martyn – Sweet Little Mysteries: The Island Anthology (1994)
  • John Martyn – Live (1994)
  • John Martyn – Serendipity — An Introduction To John Martyn (1998)
  • John Martyn – Germany 1986 (2001)
  • John Martyn – The Brewery Arts Centre, Kendal 1986 (2001)
  • John Martyn – Live At The Town & Country Club, 1986; Collectors Series 2 (2001)
  • John Martyn – Live At The Bottom Line, New York, 1983; Collectors Series 3 (2001)
  • John Martyn – Live In Milan, 1979; Collectors Series 4 (2002)
  • John Martyn – Solid Air — Classics Re-visited (2002) (compilation of previously released tracks)
  • John Martyn – Live in Concert At The Cambridge Folk Festival BBC 1985 (2003)
  • John Martyn – Late Night John (2004)
  • John Martyn – In Session (live) (2006) (BBC sessions, recorded for John Peel and Bob Harris, between 1973 and 1978)
  • John Martyn – BBC Live In Concert (2007)
  • John Martyn – The Battle of Medway: 17 July 1973 (live) (2007)
  • John Martyn – Anthology (2007)
  • John Martyn – The Simmer Dim (2008)
  • John Martyn – The July Wakes (2008)
  • John Martyn – Ain’t No Saint (2008) 40-year anthology
  • John Martyn – May You Never — The Very Best Of (2009)
  • John Martyn – The Island Years (September 2013) 18-disc box set