Bizet’s Carmen in de Meervaart, Amsterdam
Door op 27 maart 2015

Gig_title: Carmen
Genre: Klassiek
Loc_venue: Meervaart
Loc_city: Amsterdam

Hoeveel opera’s heeft Georges Bizet gecomponeerd? Jarenlang dacht ik dat het er slechts twee waren, misschien drie. Het blijkt dat hij ongeveer evenveel opera’s heeft gecomponeerd als zijn Italiaanse tijdgenoot Verdi. Verder blijkt dat Bizet een nogal verlegen en onzeker type was en dat hij niet goed was in het promoten van zijn werken. Verdi was daar veel beter in en dat is waarschijnlijk de reden dat we veel meer van zijn opera’s nog steeds te horen krijgen in theaters over de hele wereld.

Deze en vergelijkbare informatie kregen de bezoekers tijdens de inleiding voor de opera Carmen te horen. In tegenstelling tot de pretentieuze en minder toegankelijke inleidingen in het Muziektheater, was deze in de Meervaart zeer laagdrempelig en veel interessanter. Een duidelijke sheet plaatste Georges Bizet in het juiste tijdvak met zijn Europese tegenhangers. De geanimeerde verteltrant en de geleverde informatie zorgden voor een duidelijke uitleg van de mechanismen in deze opera en verhoogden daarmee de muzikale ervaring.

De traditionele aanpak van de Staatsopera van Tatarstan staat loodrecht op die van de Nederlandse operagezelschappen. Dit gezelschap voorziet hier in een behoefte die duidelijk aanwezig is. Hoewel de Meervaart niet uitverkocht was, was ze toch opvallend goed gevuld. Het toneel was overvol bezet met traditioneel beschilderde doeken en rekwisieten. Dit zorgde voor een overweldigend visuele indruk en leidde gedeeltelijk de aandacht af van de prachtige muziek van Bizet. Carmen werd op een zeer overtuigende manier vertolkt en ze straalde in de eerste twee aktes. Geleidelijk aan werd haar rol echter steeds minder en leek de mezzo-sopraan zich minder op haar gemak te voelen. Van de mannelijke rollen was vooral Don José zeer overtuigend, hoewel zijn stem in een Russische opera veel meer tot zijn recht gekomen zou zijn. Wat verder vooral opviel was dat er ontzettend veel gedanst werd. Dit in combinatie met het vaak overvolle podium zorgde ervoor dat er een overdaad aan visuele prikkels waren. Dit maakte de opera in ieder geval zeer onderhoudend.

De dramatiek van Carmen was niet van de lucht en het visuele spektakel werd volgehouden tot de laatste akte. De uitvoering van de crime passionel aan het einde zorgde ervoor dat ik niet echt medeleven kon voelen voor Carmen. Dit moment werd enigszins afgeraffeld en dat was zonde. In ieder geval wist de Staatsopera van Tatarstan een homogeen geheel te creëren van deze toch redelijk fragmentarische opera van Georges Bizet.