Deutsche Elektronische Musik: Der Plan – Japlan
Door op 29 juli 2013

Band: Der Plan
Album_title: Japlan
Genre: electronic, new wave, alternative, avant-garde
Release_date_reissue: 06/14/2013
Rating: Drieënhalve ster (3.5)
Soundsid: 3201675
Japlan Der Plan
3.5
3.5

In 2012 werden The Lost Tapes van de Keulse legende Can uitgebracht en deed het label Bureau B van zich spreken middels een aantal reissues van Duitse experimentele albums. Ook in dit jaar mogen we een flink aantal tributes, reissues en nieuwe albums vol Duitse elektronica begroeten. Middels de serie Deutsche Elektronische Musik belicht Written in Music een aantal van deze releases. Deze keer: Der Plan – Japlan.

In 1984 organiseerde een Japanse warenhuisketen een Duitse Week. In het kader hiervan werd Der Plan naar Japan gehaald voor live-optredens. De elektonica-met-een-knipoog van de groep deed het goed in Japan, waar de elektronische Deutsche Welle sowieso op warme belangstelling mocht rekenen.

Der Plan was in 1984 al een jaar of vijf actief en had al een paar vooruitstrevende albums en singles uitgebracht. De band mengde elementen van Kraftwerk en The Residents met een eigen stijl. Bandlid Kurt Dahlke was met zijn 26 jaar zelfs al een muzikaal zwaargewicht te noemen: hij stond in 1978 aan de wieg van D.A.F., maakte baanbrekende platen als Pyrolator, speelde toetsen bij de Düsseldorfse punkers Fehlfarben en richtte begin jaren tachtig het cruciale label Ata Tak op.

Tijdens de Japanse toer van 1984 bracht Der Plan het nodige onbekende werk dat in de voorgaande jaren niet op plaat was verschenen. Het levert op deze cd een eerste blok op dat als vrij curieus valt te bestempelen. Bovendien is er geen publiek te horen op dit ‘tour-album’ zodat de synthesizerexperimenten van bijvoorbeeld Der Regen Tropft – die wat aan Roedelius doen denken – afstandelijk overkomen. Opent het album nog met relatief plechtige muziek, verderop lijkt Der Plan een riedeltje voor een telefoonbeantwoorder te hebben geschreven, om vervolgens met een panische track te komen die er flink inhakt. Na het barokke, schlager-achtige Schwarzwald is het de hoogste tijd voor iets vertrouwds.

Gelukkig komt niet veel later Gummitwist, de uptempo single uit 1983, voorbij, gevolgd door de B-kant ervan: het nerveuze en erg leuke Space Bob. Het oriëntaals aandoende instrumentaaltje Rapwalz past prima in de Japanse context van Japlan. Gelukkig komt ook de ep Golden Cheapos uit 1984 nog even langs: de cut-up vocalen van Hey Baby Hob vormen een hoogtepunt op Japlan en de easy tunes van Glitzer-Gleider zijn vermakelijk.

Onder de 4 bonus-tracks op deze cd bevindt zich filmmuziek uit 1985 en een instrumental van Gummitwist. Vooral het afsluitende Elektro Platinum Saturn Gott waarin dramatische synthesizerklanken samengaan met lekkere vrije percussie is het soort track dat de erfenis van Der Plan op een mooie wijze levend houdt.

Japlan komt met deze reissue tot ons in een spetterend, cartoonesk jasje. Destijds had het Japanse label Wave gemakzuchtig het artwork van Golden Cheapos hergebruikt voor de release van Japlan. De VHS-cassette die bij Ata Tak verscheen in 1985 had wel een eigen hoes maar ook dat artwork bleek niet definitief: de cd-reissue uit 2013 wordt namelijk opgesierd door een vuurspugende Godzilla. Een wat misleidende voorstelling, eerlijk is eerlijk, maar binnen de Duitse elektronische muziekgeschiedenis is het markante Japlan wel een plaat die aandacht verdient.

Tracklisting Japlan:

  1. Ein Moment Sind Zwei Sekunden
  2. Der Regen Tropft
  3. Tanzende Kakteen
  4. Fleissige Ameisen
  5. Sechs Fingen An
  6. Das Insekt
  7. Denn Alles War Nur Ein Trick
  8. Schwarzwald
  9. Schauet Her
  10. Buback
  11. Gummitwist
  12. Space Bob
  13. Sirius Und Alpha Zentauri
  14. Rapwalz
  15. Alte Pizza
  16. Hey Baby Hop
  17. Glitzergleiter
  18. Junger Mann
  19. Gummitwist (Instrumental)
  20. Gorck Fock
  21. Elektro Platinum Saturn Gott