A Day in June: Van ‘live’ in de studio tot filmen onder de brandende zon
Door op 17 september 2018

Na een tijd van stilte is er veel nieuws te melden van het front van de Nederlandse korte filmopera A Day in June, die momenteel wordt ontwikkeld en waarover we eerder (de start van een droom en nu echt gaan beginnen) schreven.

Muziekteam: Konstantin Koukias, Jorge Luís Castro, Marion von Tilzer, Eilidh Martin en Janneke van Prooijen | Mattijs van de Woerd en Paul Pouwer

Gerard Harleman ontwikkelde voor A Day in June het libretto, met als klassiek thema de zoektocht van een mens naar de vraag wie hij is en hoe een uitweg te vinden uit vastgelopen illusies. Een gedicht van de Portugese schrijver Fernando Pessoa (1888-1935) is zijn inspiratiebron geweest. In de film zal een reiziger worden gevolgd die, voordat hij vertrekt, daarvoor eerst een reis in zijn innerlijke wereld maakt. Componiste en pianiste Marion von Tilzer heeft op basis van het libretto, in overleg met Harleman en gebruikmakend van het vocale bereik van bariton Mattijs van de Woerd, in drie maanden een vijftal liederen en instrumentale intermezzo’s gecomponeerd. Verder heeft zij ook het betreffende Pessoa-gedicht op muziek gezet. “Bij het componeren ben ik uitgegaan van de liedtekst van Harleman. Met deze in het achterhoofd ben ik in de wereld van Pessoa gedoken, zijn inspiratiebron. De diepe eenzaamheid in het leven en werk van Pessoa raakte mij,” legt Von Tilzer uit. “Toen ik startte met het omkleden van de woorden met muziek, Mattijs van de Woerdtrof mij hoe de muziek steeds meer haar eigen leven ging leiden. Bij dit project leek ik nog minder invloed te hebben dan anders over de wijze waarop de verschillende liederen zich ontwikkelden.” Von Tilzer heeft piano gestudeerd aan het conservatorium, als componist is zij echter autodidactisch gevormd. “Dat ervaar ik als een pré, ik voel mij minder gelimiteerd door allerlei muziekregels bij het schrijven van muziek.”

Na een periode met diverse repetities hebben Van de Woerd, violiste Janneke van Prooijen, celliste Eilidh Martin en Von Tilzer op 25 april uiteindelijk alle muziekstukken live opgenomen in de Power Sound Studio te Amsterdam. Alles onder begeleiding van opnameleider Konstantin Koukias en studiotechnicus Paul Pouwer. “Wanneer je zang en instrumenten ‘live’ opneemt, hoor je in de opname terug dat de musici op elkaar reageren. Je krijgt dan een levendige opname die goed past bij dit project”, aldus Von Tilzer. Bij enkele werken zijn over de muziekopname extra strijkers ingespeeld (over-dubbing). Of is de zang apart opgenomen, voor extra mogelijkheden bij het filmen en de montage. Voor één muziekstuk heeft Van de Woerd stemcoaching gekregen van Jorge Luís Castro om in het Portugees te kunnen zingen. Begin mei zijn door Pouwer, Von Tilzer en filmmaker Peter Sieben de muziekopnames nabewerkt en afgemixt.

In A Day in June komen film, zang/muziek, schilderkunst en poëzie samen. Beeldend kunstenaar Ludo Winkelman heeft vijf geschilderde portretten gemaakt, die in de filmmontage een plek krijgen. Op basis van de muziekopnames en portretten is door Sieben en scenarist Gert Fokkens het libretto, in overleg met de andere makers, uitgewerkt tot een filmscript. “Waar de muziek vaak wordt gecomponeerd bij de gemonteerde film, maken wij een film bij reeds opgenomen muziek. De uiteindelijke muziek is niet alleen erg mooi en inspirerend, maar ook gevarieerder dan ik mij had voorgesteld”, aldus Sieben. “Dat geeft goede mogelijkheden voor de opbouw van de verhaallijn in de film.” Fokkens vult aan: “In A Day in June (een monodrama) betreden we de innerlijke wereld van de enige hoofdpersonage, die met zijn eigen illusie wordt geconfronteerd. Bij een monodrama zijn er geen tegenspelers, er is geen actie-reactie, geen conflict tussen meerdere personages. We zijn toen op zoek gegaan naar de mogelijkheden om dit visueel en dramaturgisch toch boeiend te maken. Je hebt met film daarbij meer mogelijkheden dan met opera in een theaterzaal.”

Filmen aan zee

In de zomer van 2018 zijn tijdens twee intensieve draaidagen alle filmopnames voor A Day in June gemaakt, verspreid over locaties in Alkmaar, de kust bij Bergen aan Zee, Den Helder en Heiloo. Bariton Mattijs van de Woerd vervulde de hoofdrol. Sieben nam de regie voor zijn rekening en hanteerde de camera. Fokkens en Winkelman ondersteunden bij het filmen, o.a. voor spelregie en de visuele uitwerking. “Voor veel filmlocaties waren we, naast goede weersomstandigheden, afhankelijk van het krijgen van toestemming om te mogen filmen,” vertelt Sieben. “Uiteindelijk is het allemaal gelukt en heeft Mattijs het prima gedaan. Het was niet altijd eenvoudig door het strakke draaischema, de wandelafstanden door het duingebied onder de brandende zon en enkele improvisaties tijdens de opnames.”

In het volgende artikel op Written in Music meer over de postproductie van A Day in June.

Meer over A Day In June: